Dokument

Na mocy dokumentu datowanego na 21-ego (24-ego) czerwca 1349 roku, kilka osób ze świty księcia Albrechta z Anhalt oraz księcia Rudolpha Młodszego Saksońskiego otrzymuje w użytkowanie m.in. wsie nygendorp (Hohen Neuendorf) i bercholtz (Bergfelde). Jest to prawdopodobnie pierwsza wzmianka w dokumentach. W Księdze Posiadłości Marchii Brandenburskiej z roku 1375 Hohen Neuendorf zostaje określony jako należący do dobra rycerskiego Birkenwerder. Właścicielką wsi jest wdowa po Johannie von Buch. Po kilku zmianach właścicieli wsie kupuje rodzina berlińskiego radnego Wins. Przez cztery pokolenia utrzymują tę posiadłość, dopóki nie są zmuszeni jej sprzedać w 1624 roku z powodu zadłużenia.

Na polecenie króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III ulica Berlińska została rozbudowana w 1838 roku jako szosa. Ten kamień milowy przypomina o tym.

Po wojnie 30-letniej nabywa ją Książę Elektor Fryderyk Wilhelm i daje ją w prezencie swojej żonie, Luizie Henriecie z Oranien. Ulica Berlińska zostaje wybrukowana w 1838 roku. W owym czasie stara ulica prowadzi od gospody "Glienicker Sandkrug" do gospody "Alter Krug" w Hohen Neuendorf poprzez zamknięty teren leśny. Dopiero po oddaniu do użytku północnego odcinka szybkiej kolei miejskiej powstają przy stacji Stolpe, mniej więcej przy dzisiejszym rondzie, pierwsze domy osady. W latach 1890-1904 liczba mieszkańców wzrasta z 323 do 1600. Pierwszego października 1904 roku Hohen Neuendorf zostaje gminą. Do tej pory za opiekę duszpasterską Hohen Neuendorf odpowiedzialna była Birkenwerder. W 1909 roku powstaje przy ulicy Berlińskiej kościół ewangelicki.

Jako drugi wyższy budynek zostaje wzniesiona w latach 1912-1914 według planów architekta Alberta Gottheinera wysoka na 45 metrów wieża ciśnień. Równolegle do budowy ulic i kolei rozwijają się części miejscowości Colonie Waldeshóh przy Stolper Strasse oraz Mädchenviertel (= Dzielnica Dziewczynek). W 1920 roku zaczyna się zabudowywanie części miejscowości Niederheide, od 1934 roku Osiedla Osram (Osramsiedlung). Uroczyste otwarcie ratusza odbywa się w sierpniu 1936 roku, w tym samym czasie gmina otrzymuje godło i flagę.

21-ego kwietnia 1945 roku Druga Wojna Światowa jest w Hohen Neuendorf zakończona. Wojska rosyjskie i polskie zdobywają miejscowość po krótkich walkach. W tym samym roku wybudowane w 1937 roku schronisko młodzieżowe zostaje zamienione najpierw na stację epidemiologiczną, a potem na szpital. Wygląd historycznego centrum miejscowości zmienia się radykalnie w latach 1953-1954 poprzez budowę zewnętrznego pierścienia berlińskiej szybkiej kolei miejskiej. 13-go sierpnia 1961 roku zaczyna się wznoszenie Muru Berlińskiego, Hohen Neuendorf staje się strefą graniczną, aż do 9-ego listopada 1989 roku, do godziny 19.00.

Mija jeszcze parę  miesięcy, zanim 17-ego lutego 1990 roku świętuje się na dużym festynie ludowym otwarcie drogi B 96. Szybka kolej miejska znowu kursuje od maja 1992 roku z Hohen Neuendorf do Berlina-Frohnau. Po zakończeniu wyborów do samorządu w 1993 roku wcześniej samodzielne gminy Bergfelde, Borgsdorf i Hohen Neuendorf tworzą dużą gminę Hohen Neuendorf. W ubiegłych latach ma miejsce zarówno szybki rozwój gospodarczy jak też rozwój gminy jako atrak-cyjnego terenu mieszkalnego. Od 1992 roku zaczęły się rozbudowa sieci kanalizacyjnej do odpro-wadzania ścieków, przestawienie z gazu miejskiego na gaz ziemny, rekonstrukcja ulic z chodnikami i ścieżkami dla rowerów. W grudniu 1994 roku uroczyście otwarto na ulicy Leśnej (Waldstrasse) nowy budynek straży pożarnej, osiedla mieszkaniowe "Waldstrasse" i "Frohnauer Strasse" powstały w latach 1996-1998.

Osobom, które chciałyby się dokładniej zapoznać z historią Hohen Neuendorf w latach 1877-1920, polecamy album "Hohen Neuendorf na starych widokówkach". Ponad 120 widokówek, wiele znich  kolorowych, oraz starych planów pokazuje powstanie i rozwój miasta. Porównawczy spis ulic ułat-wia znalezienie i przypomnienie sobie. Książka kosztuje 15 euro plus koszty wysyłki; można ją za-mówić u Geralda Hilbebrandta, 16540 Hohen Neuendorf, Puschkinallee 66, tel. 03303 / 500549.

Fałszywy Waldemar i prawdziwy akt własności
W roku 1319 zmarł ostatni dorosły margrabia Brandenburgii. Wśród współczesnych sobie książąt Waldemar wyróżniał się wystawnym trybem życia i swoimi wyprawami wojennymi. W roku 1308 zajął on nawet Gdańsk, rok później miasto zostało sprzedane zakonowi Krzyżaków. Margrabiowie miśnieńscy musieli mu oddać w zastaw na dłuższy czas jako posiadłości Drezno, Miśnię i Freiberg.  Podczas bitwy pod Gransee w 1314 roku sąsiedzi próbowali podciąć skrzydła temu przedstawicielowi ich stanu, który stał się zbyt wpływowy. Wprawdzie walka zakończyła się dla nich zwycięstwem, ale margrabia utracił tylko meklemburski Stargard. Po jego śmierci sąsiedzi ponownie próbowali podzielić między sobą bezpańską teraz ziemię. Od 1323 roku rodzina Wittelsbachów z południowych Niemiec przejęła na kilka dziesięcioleci panowanie w marchii.

Po tym, jak margrabia Ludwig z rodziny Wittelsbachów stracił poprzez śmierć ojca w 1347 roku poparcie króla i nowy król Karol nie był w stosunku do niego życzliwie nastawiony, wydawało się, że przyszedł korzystny moment, aby pozbyć się z marchii rodziny Wittelsbachów. Zarówno królowi Karolowi (od 1355 roku cesarzowi Karolowi IV) jak też mieszkańcom marchii był na rękę oszust, który pojawił się w lecie 1348 roku u arcybiskupa Otto von Magdeburg jako rzekomy pielgrzym z Ziemi Świętej i oznajmił, że jest margrabią Waldemarem, który upozorował swoją śmierć w 1319 roku i kazał pochować na swoje miejsce w Chorinie inną osobę. Powróciwszy po 29 latach do do- mu, rości sobie teraz prawo do porzuconych dawniej praw do panowania.

Aby stwierdzić prawdziwość tego, który tak nagle powrócił w rodzinne strony, utworzono komisję. Potwierdziła ona tożsamość i 2-ego października 1348  roku król Karol oddał zmartwychwstałemu Waldemarowi w lenno marchię Brandenburgię i marchię Landsberg.

Z tego okresu pochodzi prawdopodobnie pierwsza wzmianka o  Bergfelde i Hohen Neuendorf w dokumencie.

Dwóch stronników Waldemara, książę Albrecht z Anhalt oraz książę Rudolf Saksoński, przepisuje w 1349 roku wsie nygendorp, hermannstorp, bercholtz i buchow Busse Mylow jak również Ebele i Heinemannowi von Nykammer.

My Albrecht ... i my Rudolph ... przyznajemy i poświadczamy w tym liście ... Do tego pozostawiamy im te wsie: nygendorp, hermannstorp, bercholtz i buchow. O wsie mają oni dbać ... Ten list został oddany w kopenick, zalakowany naszymi pieczęciami, według przykazania Bożego w czternastym stuleciu, w czterdziestym dziewiątym roku, w dniu świętego Jana, dzisiejszego Chrzciciela, naszego umiłowanego pana Jezusa Chrystusa'"

Ten dzień to 24-ty (21-szy) czerwca 1349 roku, pierwsza wzmianka o Hohen Neuendorf i Bergfelde.


Jürgen Radtke

wróć do spisu treści